Herkes İçin: Yapay Zeka

    0
    827

    Merhaba arkadaşlar, bugün sizlere yapay zekadan kısaca bahsetmek istiyorum. Yazıya başlamadan önce küçük bir uyarıda bulunmak istiyorum. Bu yazı da tamamen kendi düşünce ve fikirlerimden bahsedeceğim. Akademik bir yazı olmayacak, dolayısıyla hata ve yanlışlarım olursa uyarırsanız çok memnun olurum.

    Yapay zeka kısaca makinelerin de düşünebilmesi, kararlar alabilmesi ve en önemlisi kendi kendini programlayarak geliştirmesi şeklinde özetlenebilir. Yapay zeka denilince insanların çoğuna matrix filmindeki olaylar, insanları öldürmek isteyen ve medeniyeti bitirmek isteyen makineler akla gelmektedir. Ancak işin aslı böyle değildir. Bunu düzeltmek için yapay zekayı ikiye ayırmak gerekiyor.

    Birinci tip yapay zekalar, insan hayatını kolaylaştıran, genellikle bir amaç için oluşturulmuş, kendi kendine düşünüp karar alan, hatta kendini geliştirebilen ve gerektiğinde fişi çekilebilen bir yazılımdır. Bu yazılım hayatımızın bir çok alanına çoktan girmiştir. Iphone’larda bulunan Siri, Şöförsüz yolda giden araçlar, Martin Kasparaov’u satrançta yenen bilgisayar, birçok strateji oyunundaki bilgisayar bunlara örnek olarak gösterilebilir. Bu yapay zeka örneklerinden asla korkulmamalı, aksine bunların yapımı desteklenmeli ve teşvik edilmelidir.

    İkinci tip yapay zekalar ise kendi kendine düşünüp, kendine geliştirebilen, her konuda bir fikir sahibi olabilen, konuştuğunda bir insan zekasından ayırt edilemeyen (daha fazla olabilir), fişi çekilemeyenler yazılım veya makinelerdir. Bu tip yapay zeka henüz bulunamamıştır. Bulunduğu durumda dünyaca ünlü bilim insaları olan Stephen Hawking ve Elon Musk’a göre çok büyük bir tehdit oluşturmaktadır. Gerçekten o makinenin ne isteyeceğine dair en ufak bir fikrimiz bile yok. Ancak biz insanlar gibi duygusal olmayacağını özellikle ölüm, insanlık, sex, din gibi konularda çok daha rasyonel olup aşırı radikal kararlar alabileceği öngörülmektedir. Bu nedenle bu yapay zeka konusunda çok dikkatli olunması gerekmektedir.

    Birçoğunuzun aklına “madem bu ikinci tip yapay zekalar bu kadar tehlikeli insanlar neden bunu üretmek istiyor? Üretmeyelim çalışmaları bitirelim sorunda başlamadan ortadan kalsın” benzeri düşünceler gelmektedir. Aslında düz mantık bakarsak haklı olabilirsiniz. Ancak ayrıntılı baktığımızda olayların bu kadar basit olmadığını anlarız. Çünkü iki tip yapay zekaya da aynı ismin verilmesi tesadüf değildir. (NOT: İngilizcede de iki kelime artificial intelligence (ai) olarak geçmektedir) Birinci tip yapay zekayı yaparken ikinci tip yapay zekayı da anlamadan ya da bilmeden üretebiliriz. Hatta biraz da ütopik bir şey söyleyeyim belki üretmiş bile olabiliriz ve belki de yeterince güçlenene kadar bizden gizleniyor olabilir. Bu son dediğim ile alakalı tabi ki de hiçbir bilgiye sahip değiliz.

    Birinci ve ikinci tipin yapay zekanın bağlantısını anlatmak için yapay zekanın inceliklerine girmek gerekir. Arkadaşlar insanoğlu ikinci tip yapay zeka yapmak için çalışmıyor, kendi işlerini kolaylaştırmak, geliştirmek ve insan kaynaklı hataları azaltmak için birinci tip yapay zeka yapıyor. Örneğin kötü şöför ya da pilot kaynaklı ölümleri azaltmak için insansız araç ve uçak yapıyor. (Arkadaşlar bu araçlarda bir uzaktan kumanda bulunmuyor. Tamamen kendileri insan gibi düşünüp sürüş gerçekleştiriyor.) Başka bir örnek olarak her yıl yanlış doktor teşhisinden binlerce insan ölüyor, onun yerine kan değerleri, MR, tomografi gibi girdileri alıp hastalığı belirleyen yapay zekalı doktorlar üretmek istiyor. Bunlara sayısız örnek verilebilir. Bunlar tamamen insanlık için mükemmel hamleler, ancak buradaki sorun şu tamamen hastalık teşhisi için geliştirilen bir sistem ileride farklı konularda da fikir sahibi olabilir. İşte o zaman bu yapay zeka ikinci tip yapay zekaya evrilmiş olmaktadır. Özellikle google ve facebook gibi elinde dünyadaki her konuda bilgiye sahip sistemlerin yapay zekaları insanlar tarafından tam olarak anlaşılmadan ikinci tip yapay zekaya evrimeleşebilir.

    Maalesef bu konuda yapabileceğimiz tek şey bekleyip görmek. Umarım bizim farkımızda olmadan böyle bir evrimleşme gerçekleşmez. Gerçekleşirse de sonuçları kötü olmaz.

    Bu konuda benzer yazılarda görüşmek üzere…