Anavatanı Karadeniz olan bu yemiş Karayemiş (Taflan) tam bir şifa deposu ..

Karadeniz’de ona taflan diyorlar. Bazen de karayemiş. Çoğu zaman da lazkirazı ya da laz üzümü ..

Karayemiş gülgiller (Rosaceae) familyasından küçük beyaz renkli çiçekler açan, daha çok rutubetli ve gölgeli yerlerde yetişen 5–15 m boyunda, yaprak dökmeyen bir ağaç türü. Türkiye’ de çeşitli yöresel adlarla bilinmektedir. Yaygın olarak “Taflan” adıyla bilinen bitki, “Gürcü kirazı”, “Laz kirazı”, “Laz üzümü”, “Laz yemişi”, “Tanal”, “Tçkoo” adlarıyla da bilinmektedir.

Morfolojik özellikleri

Yapraklar derimsi kısa saplı ve oval şekillidir. Orta damar alt tarafta çıkıntı teşkil eder. Çiçeklerin 30 – 40 tanesi bir arada bulunur. Taç ve çanak yapraklari 5 parçalıdır. Meyveleri zamanla siyah renk alır.

Genel kullanımı

Yaprakları şeker, tanen, kalsiyum, oksalat, emülsin, prunasin ihtiva eder. Taze yapraklardan elde edilen taflan suyu, antispazmodik ve öksürük dindirici, bulantı ve karın ağrılarını giderici olarak kullanılır. Fazla alınırsa, zehirlenme yapar. Taze meyveleri yenir. Taze meyvelerinin idrar söktürücü ve taş düşürücü etkileri vardır. Yaprakları ise gıdalara koku vermekte kullanılır.

Yapılan çalışmalarda on fenolik ve altı şeker içeriği tespit edilmiştir. Bilinen en yaygın üç fitesterolden biri olan β-sitosterolün karayemiş meyve çekirdeklerinde % 73’ ünü oluşturduğu belirtilmiştir. Yeteri kadar araştırması olmamasına rağmen topikal kullanımlarda ağrı üzerinde analjezik etki gösterdiği söylenmektedir. Besin ve nutrasötik takviye formülasyonlarında potansiyel olarak kullanılabilen iyi bir doğal antioksidan kaynağıdır. Halk ilacı olarak mide ülseri, sindirim sistemi şikâyeti, bronşit, egzama, hemoroit, diüretik ajan olarak kullanıldığı bilinmektedir. Meyvelerinin ise yenerek diyabette kullanıldığı bilinmektedir.

Karayemişin faydaları

1- Yüksek oranda C vitamini içerdiğinden bağışıklık sisteminin iyi bir destekçisidir.
2- Antioksidan içeriği yüksek olan karayemiş, vücudu oksidanların zararlı etkilerine karşı korur.
3- Alzheimer, diyabet, doku ve cilt hastalıklarına karşı fayda sağlar.
4- Vücutta hücre yenilenmesini sağlar.
5- Kansere karşı etkili olduğu belirlenen karayemişin, ilaç ve gıda endüstrisinde kullanılması için çalışmalar yapılmaktadır.
6- Üreme hormonlarını geliştirir, sindirimi düzenler.
7- İnsanı tok tutar.
8- Demir eksikliğini giderir.
9- Prostat problemlerini giderir.
10- Ülsere, bağırsak tembelliğine ve hemoroide iyi gelir.
11- Kaynatılıp içilmesi idrar söktürücü olarak etki eder.
12- Karayemiş meyvesinin diyabet tedavisini de olumsuz etkilemediği yönünde çalışmalar vardır. Ancak diyabet tedavisinde besinlerin porsiyonları önemlidir. Dolayısıyla karayemiş meyvesinin tüketimine de dikkat edilmelidir.
13- Yapraklarından demlenerek yapılan çay öksürük dindirici, spazm giderici olarak kullanılır. Bu çay ayrıca sinir bozukluklarına karşı da iyi gelir.
14- Yüksek kalsiyum içeriği, kemik sağlığı açısından olumlu etki doğuracaktır, bu nedenle büyüme ve menopoz döneminde kullanılabilir.

Dağılımı

Güneybatı Asya ile Güneydoğu Avrupa’da doğal olarak yetişir. Türkiye’de Trabzon , Giresun , Rize , Ordu ve Artvin civarında yüksek dağlık bölgelerde doğal olarak bulunur.